Trzy dojrzałe frameworki paneli administracyjnych dla Laravela, trzy różne filozofie: darmowy Filament na Livewire, płatna Nova na Vue i Inertia.js oraz Backpack na Blade z płatnym dodatkiem PRO. Ten artykuł porównuje licencje i realne koszty, technologię pod spodem, możliwości i to, co wychodzi dopiero po roku utrzymania — żebyś wybrał świadomie, a nie po liczbie gwiazdek na GitHubie.
Porównanie opieramy na stanie z października 2026 i na projektach, które prowadzimy — w Filament zbudowaliśmy m.in. panel tego serwisu oraz panele wewnętrzne dla klientów; Nova i Backpack to narzędzia, z którymi mieliśmy do czynienia w projektach przejmowanych od innych zespołów.
Wersje i wymagania
| Framework | Wersja (X 2026) | Wymagania | Frontend |
|---|---|---|---|
| Filament | 5 | PHP 8.2+, Laravel 11.28+, Livewire 4, Tailwind CSS 4 | Livewire + Alpine.js + Tailwind |
| Laravel Nova | 5 | PHP 8.2+, Laravel 10–13 | Vue 3 + Inertia.js |
| Backpack | 7 | Laravel 12 lub 13 | Blade + Bootstrap (motywy Tabler/CoreUI) |
Filament 5 wyszedł w styczniu 2026 jako wydanie zgodnościowe z Livewire 4 — funkcjonalnie odpowiada Filamentowi 4, a aktualizację przeprowadza oficjalny skrypt. Nova i Backpack rozwijają się wolniej, ale stabilnie; oba wspierają aktualne wersje Laravela.
Licencje i koszty
Filament
Licencja MIT — w pełni darmowy, także w projektach komercyjnych, bez opłat per projekt i bez rocznych odnowień. W katalogu wtyczek są ponad tysiąc rozszerzeń: większość darmowych, część płatnych (zwykle kilkadziesiąt–kilkaset złotych jednorazowo).
Laravel Nova
- Płatna licencja: według cennika z września 2026 — 99 USD za jeden projekt (odnowienie 79 USD rocznie) albo 299 USD za nieograniczoną liczbę projektów (odnowienie 249 USD rocznie). Produkcja wymaga klucza licencyjnego i zarejestrowanej domeny; domeny lokalne i stagingowe są zwolnione. Aktualne ceny sprawdź na nova.laravel.com.
Backpack
Rdzeń CRUD jest na licencji MIT i wystarcza do prostych paneli. Bogatsze pola, kolumny i filtry są w płatnym dodatku PRO, a do tego dochodzą płatne rozszerzenia (edytowalne kolumny, kalendarz, raporty) i roczne subskrypcje ze wsparciem. Każdy zakup obejmuje 12 miesięcy aktualizacji.
Najważniejsze: Dla klienta, który ma zostać właścicielem kodu, różnica licencyjna jest strategiczna: Filament nie generuje żadnych opłat, Nova kosztuje przy każdym projekcie i każdego roku, a Backpack może wymagać PRO do pełnego zakresu funkcji. Przy pięciu projektach Nova unlimited to rząd kilkuset dolarów rocznie — przy jednym projekcie wystarczy licencja pojedyncza.
Technologia pod spodem
To różnica, która najbardziej wpływa na codzienną pracę
- Filament — interfejs definiujesz w PHP, fluent API (
TextInput::make('name')->required()), a renderuje go Livewire z Alpine.js i Tailwindem. Programista backendu buduje cały panel bez pisania JavaScriptu. - Nova — zasoby też definiujesz w PHP, ale frontend to aplikacja Vue. Dopóki korzystasz z wbudowanych pól, nie ma to znaczenia; własne pole czy karta oznaczają pisanie komponentów Vue.
- Backpack — klasyczne widoki Blade i Bootstrap. Nadpisanie dowolnego widoku jest proste, ale nowoczesne, reaktywne interakcje wymagają więcej ręcznej pracy.
Wskazówka: Jeśli Twój zespół to programiści PHP bez kompetencji frontendowych, Filament albo Backpack pozwolą im dostarczyć cały panel samodzielnie. Nova zakłada, że ktoś w zespole swobodnie porusza się w Vue — to najczęstszy powód, dla którego projekty z Novą wracają do Filamentu.
Możliwości
Wszystkie trzy obsługują podstawę: zasoby CRUD z relacjami, tabele z sortowaniem i wyszukiwaniem, filtry, akcje masowe i autoryzację przez polityki Laravela. Różnice zaczynają się dalej:
- Filament ma osobne buildery formularzy, tabel i infolist, które można używać także poza panelem, akcje z modalami, relation managers, widgety i wykresy na dashboardzie, wbudowaną wielodostępność (multi-tenancy) i największy ekosystem wtyczek.
- Nova ma dopracowane metryki, soczewki (lenses — alternatywne widoki zasobów), wyszukiwanie przez Scout, zależne pola i panele z zakładkami. To produkt pierwszej strony Laravela, rozwijany przez jego zespół.
- Backpack opiera się na „operacjach" (lista, tworzenie, edycja, podgląd, zmiana kolejności). Z PRO dostajesz kilkadziesiąt dodatkowych pól i filtrów.
Na co uważać po roku utrzymania
- Filament wiąże panel z Livewire — kolejne wersje główne podążają za wersjami Livewire i Tailwinda, więc aktualizacja panelu to czasem także aktualizacja tych zależności. Przy tabelach z bardzo dużą liczbą rekordów trzeba świadomie projektować zapytania i filtry (wydajność Livewire w panelu).
- Nova kosztuje przy każdym projekcie i każdego roku, a kod jest zamknięty — przy nietypowej potrzebie nie zajrzysz do źródeł, żeby zrozumieć zachowanie. Własne komponenty wymagają kompetencji Vue.
- Backpack część przydatnych elementów trzyma za płatnym PRO, a najnowsza wersja wspiera tylko najnowsze wydania Laravela — w projektach z zaległymi aktualizacjami bywa to blokadą.
Co wybieramy i dlaczego
W nowych projektach domyślnie wybieramy Filament: jest darmowy, ma największy ekosystem, a cały panel powstaje w PHP, więc buduje go ten sam zespół, który pisze backend. Nova ma sens, gdy firma ma już licencję unlimited i zespół sprawny w Vue. Backpack — gdy panel ma być prostym, klasycznym CRUD-em, a zespół woli pełną kontrolę nad szablonami Blade.
Filament nie zawsze jest właściwą odpowiedzią dla panelu, z którego korzystają klienci firmy, a nie jej pracownicy. Taki interfejs zwykle potrzebuje własnego wyglądu i nietypowych przepływów, więc piszemy go w React z Inertią, a Filament zostaje jako wewnętrzny back-office. Więcej o samym podejściu piszę w artykule Filament i Livewire — panele administracyjne w Laravel.
Najczęściej zadawane pytania
Który panel administracyjny do Laravela jest darmowy?
Filament jest w pełni darmowy na licencji MIT — bez opłat per projekt i bez odnowień. Backpack ma darmowy rdzeń CRUD (MIT), ale rozszerzone pola i filtry są w płatnym PRO. Nova jest płatna od pierwszego dnia: od 99 USD za projekt lub 299 USD za licencję unlimited.
Czy Nova jest warta swojej ceny?
To zależy od zespołu. Jeśli macie już licencję unlimited i kompetencje Vue, Nova dostarcza dopracowane metryki i soczewki od pierwszego dnia. Jeśli zespół to programiści PHP bez frontendowców, Filament da podobny efekt taniej — licencja nie zwraca wtedy kosztu nauki Vue.
Czy można migrować z Novy do Filamentu?
Tak i robimy to w projektach przejmowanych od innych zespołów. Zasoby Novy mapują się na zasoby Filament (pola, relacje, akcje), a polityki Laravela zostają bez zmian. Migracja panelu biznesowego to zwykle kilka tygodni — zależnie od liczby niestandardowych pól i integracji.
Filament czy Backpack dla prostego CRUD?
Do prostego, klasycznego panelu na Blade Backpack wciąż jest sensownym wyborem, zwłaszcza gdy zespół dobrze zna Bootstrapa. Jeśli jednak panel ma rosnąć — raporty, role, multi-tenancy, eksporty — Filament skaluje się lepiej i nie wymaga dopłat za kolejne funkcje.
👉 Potrzebujesz panelu administracyjnego i nie wiesz, który framework wybrać? Doradzimy w kontekście Twojego projektu — zobacz Laravel Development albo napisz na kontakt@informatix.com.pl.
📖 Zobacz również: Filament i Livewire — panele administracyjne w Laravel, Filament 5 — migracja krok po kroku, panel administracyjny w Laravel od zera oraz frontend dla Laravel — jak wybrać.